تحلیل پژوهش های تاب آوری گردشگری و تغییرات اقلیمی با استفاده از روش علم سنجی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 گروه مدیریت جهانگردی ، دانشکده مدیریت ، دانشگاه علامه طباطبایی ،تهران ، ایران

2 گروه مدیریت دولتی ، دانشکده مدیریت و حسابداری ، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشکده جغرافیا ، دانشگاه تهران ، تهران ، ایران

4 گروه مدیریت جهانگردی ، دانشکده مدیریت و حسابداری ، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران

10.22059/jut.2025.383485.1235

چکیده

صنعت گردشگری بزرگ ترین و تأثیر گذار ترین بخش اقتصادی جهان است که به ایجاد درآمد و اشتغال زایی در جوامع میزبان کمک می کند. در دهه های اخیر متغیر های زیادی بر این صنعت به صورت مستقیم و غیر مستقیم تأثیر گذاشته اند . ازجمله این متغیرها، انتخاب مقصد به صورت مستقیم و تغییر اقلیم به صورت غیر مستقیم بوده است. تأثیر تغییرات اقلیمی بر گردشگری در بسیاری از پژوهش های علمی مورد توجه قرار گرفته است و برای کاهش آسیب پذیری راه حل هایی مانند تاب آوری و سازگار کردن گردشگری با این تغییرات ارائه شده است.

هدف این پژوهش توصیف و ترسیم نقشه ای از مقاله های منتشر شده در حوزه گردشگری ، تاب آوری و تغییرات اقلیمی با روش علم سنجی است که به ترسیم نقشه دانشی و خوشه بندی موضوعی این حوزه پرداخته است. در چارچوب این روش با توجه به کلید واژه های گردشگری، تغییرات اقلیمی و تاب آوری، مقالات نمایه شده در بازه زمانی سال های 2007 تا 2023 با نرم افزار های “VOSviewer” و”Gephi” مورد بررسی قرار گرفت . نتایج پژوهش نشان داد که کشورهای آمریکا، انگلیس، کانادا و استرالیا بیشترین مطالعات پژوهشی را با در جه مرکزیت بالای نویسندگان به خود اختصاص داده اند. مفاهیم و کلید واژه های تغییرات اقلیمی، گردشگری، تاب آوری، سازگاری، آسیب پذیری، پایداری، مدیریت ریسک و اثرات اقلیم به تنهایی یا دوبه دو بیشترین کاربرد را داشته اند . در این مطالعه، متأسفانه کشور ایران در مقایسه با سایر کشورها نقش قابل اتکایی در تولید علم این حیطه ایفا نکرده است و شبکه همکاری محدودی با سایر کشور های دنیا داشته است.

کلیدواژه‌ها