نقش هوانوردی عمومی در ایجاد گردشگری شهری پایدار جزیره کیش

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

گروه گردشگری، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، جزیره کیش، ایران

10.22059/jut.2026.405420.1347

چکیده

هدف این پژوهش، تبیین نقش چندوجهی هوانوردی عمومی (GA) در توسعه گردشگری شهری پایدار جزیره کیش و تدوین مدلی مفهومی برای آن بود. این تحقیق با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد اشتراوس و کوربین (1998) انجام شد. اعتباریابی یافته‌های این پژوهش از طریق چهار معیار ارزیابی گوبا و لینکلن، خودبازبینی محقق و توافق بین دو کدگذار تأیید گردید. جامعة آماری، اساتید دانشگاهی، مدیران ارشد صنعت گردشگری و مدیران سازمان هواپیمایی و هوانوردی عمومی و هتلداران جزیره کیش در 1404 می‌باشند که از میان آن‌ها نمونه‌ای هدفمند با مصاحبه با 18 نفر تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب گردید. بر اساس یافته‌های پژوهش، طبق کدگذاری در نرم‌افزار MAXQDA، مجموعاً 31 مفهوم اصلی و 125 کد نهایی استحصاء گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که پدیده محوری «هوانوردی عمومی» نه صرفاً به‌عنوان یک ابزار حمل‌ونقل، بلکه به‌مثابه یک محرک توسعه‌ای عمل می‌کند که از طریق شش بعد کلیدی (ارتقای دسترسی تخصصی، توانمندسازی زیرساختی، پایداری زیست‌محیطی، یکپارچگی اجتماعی-سیاستی و بازآفرینی اقتصادی) گردشگری پایدار را قوام می‌بخشد. مدل نهایی تبیین می‌کند که گذار از وضعیت موجود به پیامدهای مطلوب (مانند رقابت‌پذیری بین‌المللی مقصد و حکمرانی نوآورانه) مستلزم اتخاذ راهبردهای هفت‌گانه‌ای با تمرکز بر «عملیات سبز» و «اصلاحات نهادی» است. نتایج این پژوهش تأیید می‌کند که هوانوردی عمومی قادر است با کاهش فشار بر زیرساخت‌های حمل‌ونقل انبوه و ایجاد تجربه‌های گردشگری با ارزش‌افزوده بالا، توازن میان توسعه اقتصادی و الزامات زیست‌محیطی جزیره کیش را برقرار سازد.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. ازکات، معظمه. (1396). نقش حمل‌ونقل هوایی در توسعه گردشگری. سومین کنفرانس بین‌المللی گردشگری، جغرافیا و باستان‌شناسی، 21 دی‌ماه 1396، مرکز همایش‌های بین‌المللی توسعه داتیس تهران، صص. 9-1.
  2. شاه‌آبادی، سمیه؛ شیرخانی، علیرضا. (1398). مبانی صنعت گردشگری و تفریحی هوانوردی. ششمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری و پنجمین نمایشگاه تخصصی انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران، 23 خرداد 1398، دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی، صص. 12-1.
  3. مزیدی، سیده فاطمه؛ زیاری، کرامت اله و رجایی، سید عباس. (1404). ارائه الگوی مدیریت توسعه گردشگری در شهرهای جزیره‌ای (مطالعه موردی: جزیره کیش). مجله گردشگری شهری، 12 (4)، 44-25. DOI:10.22059/jut.2025.387604.1251
  4. سیاه سرانی کجوری، محمدعلی. (1404). تحلیل دلایل اشتیاق و رویگردانی مسافران جهت سفر مجدد به جزیره کیش. مجله گردشگری شهری، 12 (4)، 59-45. DOI:10.22059/jut.2025.385669.1244
  5. Almeida, A., Machado, L. P., & Garrod, B. (2025). The economic impact of the inoperability of the airport at a small-island tourism destination: The case of Madeira. Journal of Air Transport Management, 128 (4), 102845. DOI: 10.1016/j.jairtraman.2025.102845
  6. Annals of Tourism Research, 101، 103583. DOI: 10.1016/j.annals.2023.103583.
  7. Ashworth, G.L., & Page, S. J. (2011). Urban Tourism Research: Recent Progress and Current Paradoxes. Tourism Management, 32(1), 1-15. DOI:10.1016/j.tourman.2010.02.002.
  8. Azkat, M. (2017). The role of air transportation in tourism development. In Proceedings of the 3rd International Conference on Tourism, Geography, and Archaeology, December 12, 2017, Tehran, Iran: International Development Daties Conference Center, 1-9. [In Persian].
  9. Barišić, I., Prutki-Pečnik, G., Ratkajec, G., & Cvek, R. (2016). Croatian Airfields – Potential for Aviation Tourism Development. Proceedings of the 4th International Conference on Road and Rail Infrastructures – CETRA 2016 23–25 May 2016, Sirenic, Croatia. 1-15.
  10. Dinçer, F. C.Y., Yirmibeş oğlu, G., Bilişli, Y., Arık, E., Akgün, H, (2024). Trends and emerging research directions of sustainable aviation: A bibliometric analysis. Heliyon, 10(11), ISSN 2405-8440. 1-10. DOI: 10.1016/j.heliyon.2024.e32306
  11. Erfanian, S.M., & Osman, M.T. (2012). Kish as a small island towards sustainable tourism. Faculty of Design & Architecture, Universiti Putra Malaysia, 5 (1), 79-90.
  12. Gao. Y. (2019). On the Strategy of Integrating Rizhao Aviation Industry and Tourism Industry under the Strategy of Rich Tourism City. 9th International Conference on Management, Education and Information (MEICI 2019), 495-500.
  13. Ghaderi, F., Faraji rad, A., & Borouji, S. (2014). Tourism in Qeshm: Roots, Trends and Respects. Journal of Tourism & Hospitality Research, 3(1), 7-21.
  14. Gössling, S., Balas, M., Mayer, M., & Sun, Y. (2023). A review of tourism and climate change mitigation: The scales, scopes, stakeholders and strategies of carbon management. Tourism Management, 95, 7-21. DOI: 10.1016/j.tourman.2022.104681
  15. Gu, Y., & Johnson, M. E. (2020). Multiple-Case Study of U.S. General Aviation Airports for Operational Sustainability. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2674(7), 608-620. DOI: 10.1177/0361198120924414
  16. Hinch, T. D. (1996). Urban Tourism: Perspectives on Sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 4(2), 95–110. DOI: 10.1080/09669589608667261
  17. ICAO. (International Civil Aviation Organization). (2016). Manual on the Regulation of International Air Transport (Doc 9587). 95-110. https://www.icao.int
  18. Li, J., Coca-Stefaniak, J.K., Nguyen, T.H.H., & Morrison, A.M. (2024). Sustainable tourist behavior: A systematic literature review and research agenda. Sustainable Development. 32(4), 3356-3374. DOI: 10.1002/sd.2859
  19. Lindberg, M., & Leijon, J. (2025). Electrifying aviation: Innovations and challenges in airport electrification for sustainable flight. Advances in Applied Energy, 18, 3356-3374. DOI: 10.1016/j.adapen.2025.100222
  20. Maghsoudi, M., Moradi, A. & Moradipour, F. (2021). Aerial Geotourism: New Branch of Geotourism for Promoting Geoconservation (Examples from Iran). Geoheritage, 13(4) 1-14. DOI: 10.1007/s12371-020-00526-8
  21. May, M. (2006).   Aviation Meets Ecology – Redesigning Policy and Practice for Air Transport and Tourism. Transport Engineering in Australia, 10(2), 117-128.
  22.  Mazidi, S. F., Ziyari, K., & Rajaee, S. A. (2025). Proposing a model for sustainable tourism development in island cities: A case study of Kish Island. Journal of Urban Tourism, 12(4), 25–44. [In Persian]. DOI:10.22059/jut.2025.387604.1251
  23. Mohammadi-A., M., & Karimi, N. (2018). General Aviation in Iran - Challenges and Opportunities. International Journal of Engineering and Technology (UAE).1-10. DOI: 10.14419/ijet.v7i4.9.20671.
  24. Pourghorban, S., Pourahmad, A., Darban Astaneh, A., & Zanganeh Shahraki, S. (2024). Futures Studies on Spatial-Strategic Urban Tourism Development in Kish Island with a Sustainable Development Approach. Geographical Studies of Coastal Areas Journal, 5(1), 16, 17-36.
  25. Rishan, M., Heiets, I., Wiedemann, M., & Gerasymchuk, Y. (2025). Evaluating air transport barriers to tourism development in island states – A case study of an air service subsidy scheme in the Maldives. Journal of the Air Transport Research Society, 4, 1-12. DOI: 10.1016/j.jatrs.2024.100054.
  26. Shahabadi, S., & Shirkhani, A. R. (2019). Foundations of tourism and recreational aviation industry. Proceedings of the 6th National Conference on Applied Research in Civil Engineering, Architecture, and Urban Management, and the 5th Specialized Exhibition of Mass Housing and Building Developers of Tehran Province, August 23, 2019, K.N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran, 12–1. [In Persian].
  27. Shang, F., Goh, H.C., & Masud, M.M. (2025). Stakeholder perceptions of tourism's impacts on the ecological environment of island destinations based on a systematic review and meta-analysis. Sci Rep,15(1), 1-18. DOI: 10.1038/s41598-025-05196-6.
  28. Shokri, M. R., & Mohammadi, M. (2021). Effects of recreational SCUBA diving on coral reefs with an emphasis on tourism suitability index and carrying capacity of reefs in Kish Island، the northern Persian Gulf. Regional Studies in Marine Science, 45, 1-12.  DOI: 10.1016/j.rsma.2021.101813.
  29. Siah-Sarani Kajouri, M. A. (2025). Analyzing the reasons for tourists’ satisfaction and return intention toward Kish Island. Journal of Urban Tourism, 12(4), 45–59. [In Persian]. DOI:10.22059/jut.2025.385669.1244
  30. Sobieralski, J.B. (2013). The Economic Importance of Niche Markets for a Tourist Economy: The Case of Private Pilots in The Bahamas. the journal of applied business and economics, 14, 120-129.
  31. Spadaro, I., Pirlone, F., Bruno, F., Saba, G., Poggio, B., & Bruzzone, S. (2023). Stakeholder Participation in Planning of a Sustainable and Competitive Tourism Destination: The Genoa Integrated Action Plan. Sustainability, 15(6),1-22.   DOI: 10.3390/su15065005.
  32. Stiebe, M. (2025). Accelerating Sustainable Electric General Aviation with Fast-Charging Networks at Regional Airfields: Opportunities and Challenges. World Electric Vehicle Journal, 16(3), 118.  DOI: 10.3390/wevj16030118.
  33. Tang, J., Wu, H., Ramos, V., & Sriboonchitta, S. (2023).The impact of international air routes on tourism, 342-350.
  34. Tolibovna, Y, L. (2024). The Role of Aviation in Tourism Industry. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 5(6), 342-350.
  35. UNWTO. (United Nations World Tourism Organization. (2013). Sustainable Tourism for Development Guidebook.
  36. Upham, P., Maughan, J., Raper, D., & Thomas, C. (Eds.). (2003). Towards Sustainable Aviation. (1st ed.). Routledge.  DOI: 10.4324/9781849773409.
  37. Wang, Y., & Feng, R. (2020). A Feasibility Research for Sustainable General Aviation. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 1- 7. DOI: 10.1088/1755-1315/555/1/012024.
  38. Wild, G. (2024). Urban Aviation: The Future Aerospace Transportation System for Intercity and Intracity Mobility. Urban Science,  8(4), 218.  DOI: 10.3390/urbansci8040218.
  39. WTO. (1996). Aviation and Tourism Policies: Balancing the Benefits. eBook. eISBN: 978-92-844-0041-6.
نشریه گردشگری شهری
دوره 13، شماره 1
فروردین 1405
صفحه 29-53

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار