تحلیل عناصر کلیدی داستان‌سرایی دیجیتال در گردشگری: رویکردی پدیدارشناسی به تجربه تولیدکنندگان محتوا

نوع مقاله : مقاله مستخرج از طرح پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده گردشگری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشجو دکتری گردشگری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه سمنان، سمنان، ‌ایران

چکیده

صنعت گردشگری در عصر دیجیتال با چالش‌هایی چون رقابت فزاینده، انتظارات پیچیده گردشگران و نیاز به خلق تمایز استراتژیک روبه‌روست. داستان‌سرایی دیجیتال به‌عنوان راهبردی نوین، با تبدیل «مکان» به «روایت» و «تجربه» به «خاطره جمعی»، فرصتی بی‌بدیل برای جذب مخاطبان و بازتعریف هویت مقاصد فراهم می‌کند. این پژوهش با هدف شناسایی مکانیسم‌های به‌کارگیری داستان‌سرایی دیجیتال در ترغیب گردشگران و تحلیل عناصر کلیدی مؤثر در این فرآیند طراحی شده است. این مطالعه با اتکا به رویکرد کیفی پدیدارشناسی تفسیری و با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۱۵ تولیدکننده محتوای حرفه‌ای در حوزه گردشگری انجام شد. داده‌ها با نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA 2020 در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. فرآیند اعتبارسنجی شامل مثلث‌سازی روش‌شناختی و بازبندی مشارکت‌کنندگان بود. یافته‌ها نشان داد تولیدکنندگان محتوا با به‌کارگیری دوازده عنصر کلیدی، روایت‌های دیجیتال را طراحی می‌کنند که مخاطب را از سطح مشاهده به مشارکت فعال سوق می‌دهد. مهم‌ترین این عناصر شامل: طراحی جهان داستانی مبتنی بر تضادهای فرهنگی (۶۸% مشارکت‌کنندگان)، اقتصادی کردن بیان با تلفیق داده‌های کمیاب و خاطرات شخصی (۵۵%)، استفاده هدفمند از موسیقی بومی و ریتم روایی انطباقی (۷۳%)، چالش‌های تعاملی در پلتفرم‌های چندرسانه‌ای (۶۰%) بود. این استراتژی‌ها نرخ تعامل مخاطب را تا ۴۰% و نیت سفر را تا ۳۵% افزایش داده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که داستان‌سرایی دیجیتال، با تبدیل گردشگران به «سفیران برند»، نه‌تنها تصویر مقاصد را ارتقا می‌دهد، بلکه به ابزاری برای حفظ اصالت فرهنگی در برابر جهانی‌سازی تبدیل می‌شود. این مطالعه چارچوبی عملیاتی برای تلفیق فناوری‌های نوین (واقعیت مجازی/افزوده) با روایت‌های بومی ارائه می‌دهد و انجام پژوهش‌های آتی در حوزه هوش مصنوعی تولیدی و سنجش اصالت دیجیتال را پیشنهاد می‌کند.

کلیدواژه‌ها