تحلیل کتاب‌سنجی پژوهش‌های هوش مصنوعی در گردشگری شهری

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسنده

استادیار، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

در سال‌های اخیر پرداختن به هوش مصنوعی در مطالعات حوزه‌های مختلف از جمله گردشگری شهری با اقبال بالایی مواجه شده است. اما اینکه این مطالعات بر چه جنبه‌هایی تمرکز داشته‌اند در ‌هاله‌ای از ابهام است. از اینرو، پژوهش حاضر به صورت توصیفی-کاربردی و مبتنی بر مرور نظام‌مند به تحلیل کتاب‌سنجی پژوهش‌های مرتبط با هوش مصنوعی در حوزه گردشگری شهری طی بازه زمانی ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۵ می‌پردازد. داده‌های پژوهش از دو پایگاه معتبر Scopus و Web of Science استخراج و پس از تلفیق، پاکسازی و استانداردسازی با استفاده از بسته نرم‌افزاری bibliometrix در محیط R و نرم‌افزار VOSviewer تحلیل شده‌اند. روش تحقیق شامل پنج مرحله جامع شناسایی، استخراج، ترکیب، پاکسازی و نهایی‌سازی داده‌ها بوده که بر مبنای آخرین متدولوژی‌های کتاب‌سنجی، به ویژه پیشنهادات لیم و همکاران (۲۰۲۴)، طراحی و اجرا شده است. نتایج نشان می‌دهد که حوزه هوش مصنوعی در گردشگری شهری در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته و نرخ رشد سالانه انتشارات در این حوزه برابر با ۸.۸۴٪ است. همچنین، بیشترین تولید علمی متعلق به کشور چین است که با سهم ۴۷.۴ درصد، پیشتاز این حوزه به شمار می‌رود. شبکه همکاری بین نویسندگان محدود و متوازن بوده و مشارکت بین‌المللی در سطح نسبتاً پایینی قرار دارد. تحلیل روند سالانه انتشارات افزایش چشمگیر مقالات از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ را نشان می‌دهد که بیانگر رشد سریع و توجه رو به افزایش به کاربردهای هوش مصنوعی در مدیریت و بهینه‌سازی گردشگری شهری است.

کلیدواژه‌ها