الگوی مناسب سازی فضاهای گردشگری ویژه معلولین و جانبازان (مطالعه موردی: شهر یزد)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 سایر/سایر

2 استاد تمام گروه جغرافیای دانشگاه تهران

3 دانشیار برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران و مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی

10.22059/jut.2020.301945.795

چکیده

ثبت جهانی شهر یزد و هویت تاریخی فرهنگی آن، نقطه عطفی برای مدیران شهری و متولیان امر گردشگری بوده که با برنامه‌ریزی‌های صحیح و مناسب‌سازی فضاهای گردشگری در راستای گردشگری پایدار، گردشگران را از تمامی اقشار به این شهر جلب کنند. مناسب‌سازی فضاها به ویژه فضاهای گردشگری برای افراد دارای محدودیت‌های حرکتی، نمود تأمین عدالت و ایمنی اجتماعی در دسترسی‌هاست. در پژوهش توصیفی- تحلیلی حاضر، هدف ارائه الگوی مناسب‌سازی فضاهای گردشگری جهت دسترسی معلولین و جانبازان است که برای این منظور از رویکرد استراوس و کوربین در نظریه برخاسته از داده استفاده گردید. جامعه آماری متشکل از خبرگان، فعالان و متخصصین حوزه گردشگری بوده است. حجم نمونه در حین فرایند پژوهش مشخص و از نمونه‌گیری تئوریکی استفاده شده است. اشباع نظری تا نمونه 15 تا حدودی شکل گرفت اما روند پژوهش تا 24 ادامه یافت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اطلس‌تی‌آی استفاده شد و مدل پارادایمی آن ارائه گردیده است. نتیجه حاصل از این تحقیق ارائه مدلی است که در آن روابط مؤلفه‌ها و مقوله‌ها با داده‌های فرآیند تحقیق به تصویر کشیده می‌شود و در بسترهای موردنیاز در قالب شرایط زمینه‌ای از قبیل جامعه‌پذیری، نیروی انسانی، دانش فنی و تجارب گردشگری و شرایط مداخله‌گر، راهکارهایی از جمله مشارکت محوری، عملکردگرایی و ارتباطات بیان می‌گردد. در این بستر چهار دسته از عوامل به ایفای نقش می‌پردازند که عوامل مدیریتی در کنار عوامل ساختاری، فردی و عملکردی در ارتقای وضعیت مناسب‌سازی‌ها تأثیرگذار بوده‌اند. در الگوی مطلوب مناسب‌سازی فضاهای گردشگری بر لزوم توجه جدی‌تر به الگوهای مدیریتی نوین و مشارکتی و لزوم ایفای نقش پررنگ‌تر بخش خصوصی در کنار نقش تسهیل‌گری دولت تأکید می‌شود. به جز نقش حمایتی و نظارتی دولت، باید به عوامل زیرساختی، اقتصادی، آگاهی و شناختی، نگرشی و آموزشی و نیز ویژگی‌های خاص فضاهای گردشگری نیز توجه نمود.

کلیدواژه‌ها