ارائه الگوی مدیریت توسعه گردشگری در شهرهای جزیره‌ای مطالعه موردی: جزیره کیش

نوع مقاله : علمی - پژوهشی مستقل

نویسندگان

گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22059/jut.2025.387604.1251

چکیده

توسعه گردشگری در شهرهای جزیره‌ای به‌عنوان یک عامل کلیدی در رشد اقتصادی و اجتماعی این مناطق شناخته می‌شود. جزیره کیش به‌عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری در ایران، نیازمند یک الگوی مدیریت جامع برای بهره‌برداری بهینه از ظرفیت‌های خود است. هدف این تحقیق ارائه یک الگوی مدیریت توسعه گردشگری در جزیره کیش بوده است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام‌شده و از ترکیبی از داده‌های کیفی و کمی بهره می‌برد. اطلاعات از طریق پرسشنامه‌های استاندارد، مصاحبه‌های عمیق با کارشناسان و تحلیل اسناد موجود جمع‌آوری‌شده است. جامعه آماری شامل گردشگران، ساکنان محلی و کارشناسان حوزه گردشگری در جزیره کیش است. حجم نمونه برای گروه اول و دوم هر کدام ۳۰۰ نفر و برای گروه سوم، 50 نفر تعیین‌شده که به روش تصادفی هدفمند انتخاب‌شده‌اند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری مانند SPSS و Smart-PLS و تحلیل محتوا مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. یافته‌های تحقیق نشان داد که عواملی نظیر زیرساخت‌های گردشگری، سیاست‌های مدیریتی، حفظ محیط‌زیست و مشارکت جامعه محلی از مهم‌ترین مؤلفه‌ها در مدیریت توسعه گردشگری در جزیره کیش هستند. همچنین، نیاز به تدوین برنامه‌های آموزشی و افزایش آگاهی عمومی در زمینه گردشگری پایدار به‌وضوح مورد تأکید قرارگرفته است. نتایج نشان‌دهنده وجود پتانسیل‌های بالای گردشگری در جزیره کیش است همچنین نتایج حاکی از آن است که برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در جزیره کیش، لازم است یک الگوی مدیریتی جامع و یکپارچه طراحی شود که تمامی ذینفعان را در فرآیند تصمیم‌گیری دخیل کند.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. آقاجانی، حمید و ازکیا، مصطفی. (1394). تحلیل جامعه‌شناختی تأثیرات صنعت گردشگری بر توسعه منطقه‌ای استان گیلان (موردمطالعه: شهرستان رشت). مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 7(4)، 7-28.
  2. بهمنی، پریسا و نمامیان، فرشید. (1398). شناسایی و بررسی عوامل تأثیرگذار بر گردشگری در ایران. فصلنامه برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 8 (30)، 212-195.
  3. پازکی، معصومه. (1401). نقشِ پیشران‌های انسانی کارآفرینی ِگردشگری در توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: روستاهای دهستان فیلستان). جغرافیا و برنامه‌ریزی، 26(79)، 77-61. doi: 10.22034/gp.2021.44892.2801
  4. پورقربان، شیوا؛ پوراحمد، احمد؛ دربان آستانه، علیرضا و زنگنه شهرکی، سعید. (1403). آینده‌پژوهی توسعه فضایی - راهبردی گردشگری شهری جزیره کیش با رویکرد توسعه پایدار. مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 5 (1)، 37-17.
  5. پیرمرادیان، زهرا؛ کلانتری خلیل‌آباد، حسین و شمس‌الدینی، علی. (1398). تحلیل سازمان‌های مردم‌نهاد و نقش آن‌ها در افزایش ظرفیت توسعه گردشگری شهر یزد. فصلنامه نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 11 (4)، 464-449.
  6. حقی، محمدرضا و حیدرزاده، احسان. (1401)، راهبردهای ارتقا ظرفیت گردشگری شهرهای ساحلی مطالعه موردی: شهر بوشهر. مجله گردشگری شهری، 9 (4)، 103-87. http://doi.org/10.22059/JUT.2022.314727.860
  7. رجبی، ناصر؛ میرابی، وحید رضا و مرادی شهدادی، خسرو. (1403). ارائه الگوی اکوتوریسم و توسعه گردشگری پایدار با تأکید بر ارزآوری و توسعه اقتصادی جزیره قشم. فصلنامه ارزش‌آفرینی در مدیریت کسب‌وکار، (3) 4، 51-27. https://doi.org/10.22034/jvcbm.2024.431446.1277
  8. رسولی، سیدحسن، رجبی، آزیتا و متولی، صدرالدین (1403)، تبیین الگوی گردشگری با محوریت توسعه منطقه‌ای (موردمطالعه: شهر ساری)، مجلّه جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 22 (2)، 47، 170-139. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.85239.1357
  9. سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد (UNWTO). (2017) گردشگری پایدار برگرفته از https://www.unwto.org/sustainable-development
  10. سقائی، محسن؛ امینی نژاد، غلامرضا و صبوحی، غلامرضا. (۱۳۹۹). بررسی توانمندی‌های گردشگری شهر ساحلی بوشهر بر اساس مدل سوات و تاپسیس. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 27(1)، 103-130. doi: 10.22108/gep.2016.21359
  11. فرزود، مریم. دانه‌کار، افشین. زاهدی امیری، قوام الدین (۱۳۹۸). تبیین معیارها و شاخص‌های مدیریت گردشگری پایدار مطالعه نمونه: جنگل‌های مانگرو حوزه خمیر و قشم. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 5(17)، 169-194.
  12. Aghajani, H., & Ozkia, M. (2015). A sociological analysis of the impacts of the tourism industry on regional development in Gilan province (Case study: Rasht County). Iranian Journal of Social Development Studies, 7(4), 7-28. SID. [In Persian]
  13. Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative Governance in Theory and Practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543-571. doi:10.1093/jopart/mum032
  14. Aquino, Richard S. Porter, Brooke A. (2022). Tourism in the Philippines Through the Gaze of Communities, Hosts and Guests, In book: Tourism in the Philippines, DOI: 10.1007/978-981-19-4013-2_1
  15. Farzood, M., Danakaar, A., & Zahedi Amiri, Ghavamolldin. (2019). Explanation of criteria and indices for sustainable tourism management: A case study of mangrove forests in Khormeer and Qeshm. Tourism Planning and Development, 5(17), 169-194. [In Persian]
  16. Grah, B., Dimovski, V., & Peterlin, J. (2020). Managing Sustainable Urban Tourism Development: The Case of Ljubljana, www.mdpi.com/journal/sustainability.
  17. Haghi, M. R., & Heidarzadeh, E. (2022), Strategies for Enhancing the Tourism Capacity of Coastal Cities: A Case Study of Bushehr City. Journal of Urban Tourism, 9(4), 87-103. http://doi.org/10.22059/JUT.2022.314727.860 [In Persian] 
  18. Kisi, N. (2019). A Strategic Approach to Sustainable Tourism Development Using the A’WOT Hybrid Method: A Case Study of Zonguldak, Turkey, www.mdpi.com/journal/sustainability.
  19. Pazki, M. (2022). The role of human-driven tourism entrepreneurship in sustainable rural development (Case study: Villages in the Dastan-e Filestan). Geography and Planning, 26(79), 77-61. doi: 10.22034/gp.2021.44892.2801 [In Persian]
  20. Pir Moradian, Z., Kalantari Khalil Abad, H, & Shams Aldini, A. (2019). Analysis of NGOs and their role in increasing the capacity for tourism development in Yazd city. Journal of New Perspectives in Human Geography, 11(4), 464-449. [In Persian]
  21. Pourghorban, S., Pourahmad, A., Darban Astaneh, A., & Zanganeh Shahroki, S. (2024). Foresight of spatial-strategic development of urban tourism in Kish Island with a sustainable development approach. Coastal Geographical Studies, 5(1), 17-37. [In Persian]
  22. Rajabi, N., Mirabi, V., & Moradi Shahdadi, K. (2024). Presenting a model of ecotourism and sustainable tourism development with emphasis on currency acquisition and economic development of Qeshm Island. Value creation quarterly in business management, (3)4, 51-27. https://doi.org/10.22034/jvcbm.2024.431446.1277. [In Persian].
  23. Rasouli, S.H, Rajabi, A & Motevali, S. (2024), Explaining the model of tourism based on regional development (case study: Sari city). Journal of Geography and Regional Development, 22 (2), 139-170. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.85239.1357. [In Persian].
  24. United Nations World Tourism Organization (UNWTO). (2013). Sustainable Tourism. Retrieved from https://www.unwto.org/sustainable-development
نشریه گردشگری شهری
دوره 12، شماره 4
دی 1404
صفحه 117-136

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار