توسعه گردشگری در مناطق حساس زیستمحیطی و فرهنگی، مانند کویر لوت، علاوه بر ایجاد فرصتهای اقتصادی، تغییرات چشمگیری در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و محیطی جوامع محلی به همراه داشته است. این تغییرات، بهویژه در مناطقی که زیستبوم آنها بهعنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، میتواند بر خود ادراکی و هویت ساکنان اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر گردشگری بر خود ادراکی جوامع محلی کویر لوت، بر اساس سه بعد هویت اجتماعی، فرهنگی و محیطی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را ساکنان محلی مناطق پیرامونی کویر لوت در جنوب شرقی ایران تشکیل دادهاند و با استفاده از فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر بهعنوان نمونه به شیوه نمونه گیری تصادفی ساده در دسترس انتخاب شدهاند. گردآوری دادهها از طریق پرسشنامه محققساخت صورتگرفته و برای تجزیهوتحلیل دادهها، از آزمونهای روایی همگرای AVE، پایایی ترکیبی (CR)، آلفای کرونباخ، فورنل و لارکر، بارهای عاملی و مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزارهای SPSS و Smart PLS استفاده شده است. نتایج نشان داد تعاملات اجتماعی با گردشگران، احساس تعلق و غرور محلی را تقویت کرده و به بازتعریف هویت اجتماعی ساکنان منجر شده است. مواجهه با فرهنگهای خارجی، ضمن ارتقای آگاهی نسبت به سنتهای بومی، در برخی موارد به تغییر ارزشها و الگوهای فرهنگی منتهی شده است. همچنین، تجربه طبیعت منحصربهفرد کویر، آگاهی زیستمحیطی و پیوند عاطفی با محیط طبیعی را در میان ساکنان تقویت کرده است. یافتههای پژوهش، بر ضرورت مدیریت پایدار گردشگری و مشارکت فعال جوامع محلی در فرایند برنامهریزی، بهمنظور حفظ و ارتقای هویت اجتماعی، فرهنگی و محیطی تأکید دارد.
)