عضو هیئت علمی گروه حکمرانی زیارت، پژوهشکده زیارت، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، مشهد، ایران
10.22059/jut.2026.416872.1398
چکیده
مقدمه: در اقتصاد دیجیتال، مزیت رقابتی صنایع زیرساختی به قابلیتهای ارکستراسیون منابع و داده وابسته شده است. در کلانشهر مشهد، مدیریت هوشمند زائران به دلیل وابستگی خدمات شهری به زیرساختهای ارتباطی، ضرورتی راهبردی است که بخشی از هویت خدمت و تجربه زیارت را شکل میدهد.
هدف: این پژوهش با هدف تبیین ریزبنیانهای مزیت رقابتی پایدار در زیرساختهای دیجیتال و صورتبندی الگوی حکمرانی دادهمحور با دلالتهایی برای بهبود تجربه زیارت انجام شد.
روش: این مطالعه کاربردی با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای جهتدار، بر پایه منطق استقرایی ـ قیاسی اجرا گردید. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان صنعت مخابرات و گردشگری و اعضای هیئت علمی گردآوری و در نرمافزار MAXQDA 2020 تحلیل شدند.
یافتهها: یافتهها نشان داد ریزبنیانهای مزیت رقابتی شامل ۱۳ مقوله محوری است که در پنج بعد استراتژیک هزینه، کیفیت، نوآوری، زمان و قابلیت تحویل سازماندهی شدهاند. مفهوم مرکزی حکمرانی دادهمحور، این مقولات را یکپارچه ساخته و الگوی نهایی پژوهش را شکل میدهد. اعتمادپذیری یافتهها بر اساس معیارهای گوبا و لینکلن ارزیابی شد و شاخص توافق بین کدگذاران (کاپای فلیس بالاتر از ۸۰ درصد) نیز تأییدکننده نتایج بود.
نتیجهگیری: حکمرانی دادهمحور با استانداردسازی سیاستها، هماهنگسازی ذینفعان و یکپارچهسازی جریانهای داده، مقولات را در قالب الگوی نهایی پیوند میدهد. این الگو نشان میدهد که در بستر زیارت هوشمند، چرخه یادگیری تطبیقی، بازخوردهای دیجیتال زائران را به بازآرایی منابع پیوند داده و با تقویت اعتماد دیجیتال، به بهبود تجربه زائران و ارتقای کیفیت خدمات هوشمند شهری منجر میشود.