مطالعه تطبیقی سیاستگذاری‌ها و تجارب حفاظت میراث فرهنگی در شهرهای تاریخی (شهرهای ارومیه، ایران و تورین، ایتالیا)

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

دو کشور ایران و ایتالیا دارای تاریخی بسیار کهن و به تبع آن جلوه‌هایی باشکوه در معماری و شهرسازی مراکز تاریخی-شهری خود هستند. حفاظت از این میراث فرهنگی غنی در مقیاس شهری، وجود و اجرای قوانین و سیاست‌های مرتبط را طلب می‌کند. این پژوهش تطبیقی به روش تحلیلی و توصیفی، با مطالعه و تحلیل اَسناد طرحهای جامع و تفصیلی شهری به سه زبان فارسی، ایتالیایی و انگلیسی، بررسی های میدانی در دو شهر تاریخی ارومیه و تورین، ضمن بررسی قوانین و سیاستهای دو کشور در حفاظت میراث فرهنگی در شهرهای تاریخی، به بررسی میراث فرهنگی این دو شهر و سیاستگذاری های آنها در زمینه حفظ این میراث ارزشمند می‌پردازد. بررسی تطبیقی این قوانین از نظر نوع و کیفیت نظام برنامه‌ریزی در طرحهای جامع و تفصیلی به همراه واکاوی سیاستهای این دو کشور برای حفاظت کارآمدتر میراث فرهنگی در راستای مدیریت شهری پایدار از اهداف پژوهش حاضر هستند. نتایج نشان داد علاوه بر مشابهت‌های فرهنگی فراوان بویژه در شناخت آثار و میراث فرهنگی، هر دو جامعه هم به لحاظ فلسفه‌ی ادراکی در بحث حفاظت میراث فرهنگی و هم در نوع مداخلات در بافتهای تاریخی اشتراکاتی دارند. با وجود تشابهاتِ تکوینیِ هر دو شهر و به تبع آن برنامه های مشابه در حوزه حفاظت میراث فرهنگی، شیوه های مداخله‌ای در ارومیه بیشتر سنتی و بومی و در تورین مبتنی بر برنامه‌ریزی و سیاستگذاری های مدرنِ غیرمتمرکز استوار بوده است. تورین با بهره‌گیریِ هوشمندانه از رویکرد مدیریتِ علمی، از استراتژی پخشِ فشارِ کاربریها و فعالیتهایِ مستهلک‌کننده بافت مرکزی-تاریخی به واحدهای همسایگیِ دیگر و با بکارگیریِ تکنولوژی‌هایِ نو، ضمن حفاظت موثر از میراث فرهنگی صنعت توریسمِ خود را بعنوان منبع اصلی درآمد شهری تقویت نموده که این رویکردِ هوشمندانه، برای شهرهای ایران از جمله ارومیه در جهت کسب درآمدهای جایگزین نفت از جمله صنعت توریسم همسو با توسعه پایدار شهری است.

کلیدواژه‌ها